13.Hukuk Dairesi

Esas:  2015/11900

Karar: 2017/228

Karar Tarihi: 18.01.2017

ALACAK DAVASI – TARAFLARIN GÖSTERDİKLERİ DELİLLER TOPLANIP HASIL OLACAK SONUCA UYGUN BİR KARAR VERİLMESİ GEREKTİĞİ – İSPAT YÜKÜ TERS ÇEVRİLEREK DAVANIN KABULÜNE KARAR VERİLMESİ – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Mahkemece tarafların gösterdikleri deliller toplanıp hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, ispat yükü ters çevrilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

(6100 S. K. m. 202)

Dava ve Karar: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, davalıya verdiği borç para karşılığında davalının kendisine senet verdiğini senetlere dayalı takip yaptığını ancak takip dosyası işlemsiz kaldığından kesinleşen icra hukuk mahkemesi kararıyla çekler zamanaşımına uğradığından icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, borç ilişkisine dayalı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 49.500,00 TL alacağın davalıdan faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, borç karşılığı verilen çekleri takibe koyduğunu, takibin uzun süre işlemsiz kaldığından kesinleşen icra hukuk mahkemesi kararıyla icranın geri bırakılmasına karar verildiğini ileri sürerek zamanaşımına uğrayan çeklere dayalı olarak borç ilişkisinden kaynaklanan alacağın talebi ile eldeki davayı açmıştır.

Davalı davanın reddini dilemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu zamanaşımına uğrayan çekler tek başına temel ilişkiyi ispat açısından yeterli bir belge olarak kabul edilemez. Ne var ki davalının imzasını taşıyan bu belge HMK’nun 202. maddesi hükmü gereğince delil başlangıcı sayılır. O halde, davacı alacaklı iddiasını diğer yan deliller ve şahit beyanlarıyla ispat etmek durumundadır. Öyle olunca mahkemece tarafların bu konuda gösterdikleri deliller toplanıp hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ispat yükü ters çevrilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenler ile davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 845,34 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.01.2017 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

SÜRESİNDE TALEP EDİLMEYEN ÇEKİN , YAZILI DELİL BAŞLANGICI SAYILMASI VE DAVA AŞAMASINDA BAŞKA DELİLLER İLE BİRLİKTE İSPAT EDİLMESİ GEREKTİĞİNE İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

13.Hukuk Dairesi

Esas:  2015/11900

Karar: 2017/228

Karar Tarihi: 18.01.2017

ALACAK DAVASI – TARAFLARIN GÖSTERDİKLERİ DELİLLER TOPLANIP HASIL OLACAK SONUCA UYGUN BİR KARAR VERİLMESİ GEREKTİĞİ – İSPAT YÜKÜ TERS ÇEVRİLEREK DAVANIN KABULÜNE KARAR VERİLMESİ – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Mahkemece tarafların gösterdikleri deliller toplanıp hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, ispat yükü ters çevrilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

(6100 S. K. m. 202)

Dava ve Karar: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, davalıya verdiği borç para karşılığında davalının kendisine senet verdiğini senetlere dayalı takip yaptığını ancak takip dosyası işlemsiz kaldığından kesinleşen icra hukuk mahkemesi kararıyla çekler zamanaşımına uğradığından icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, borç ilişkisine dayalı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 49.500,00 TL alacağın davalıdan faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; verilen karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, borç karşılığı verilen çekleri takibe koyduğunu, takibin uzun süre işlemsiz kaldığından kesinleşen icra hukuk mahkemesi kararıyla icranın geri bırakılmasına karar verildiğini ileri sürerek zamanaşımına uğrayan çeklere dayalı olarak borç ilişkisinden kaynaklanan alacağın talebi ile eldeki davayı açmıştır.

Davalı davanın reddini dilemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava konusu zamanaşımına uğrayan çekler tek başına temel ilişkiyi ispat açısından yeterli bir belge olarak kabul edilemez. Ne var ki davalının imzasını taşıyan bu belge HMK’nun 202. maddesi hükmü gereğince delil başlangıcı sayılır. O halde, davacı alacaklı iddiasını diğer yan deliller ve şahit beyanlarıyla ispat etmek durumundadır. Öyle olunca mahkemece tarafların bu konuda gösterdikleri deliller toplanıp hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ispat yükü ters çevrilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenler ile davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 845,34 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.01.2017 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

SÜRESİNDE TALEP EDİLMEYEN ÇEKİN , YAZILI DELİL BAŞLANGICI SAYILMASI VE DAVA AŞAMASINDA BAŞKA DELİLLER İLE BİRLİKTE İSPAT EDİLMESİ GEREKTİĞİNE İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

TRAFİK KAZASINDA Kİ YARALANMADAN DOLAYI TALEP EDİLEN MANEVİ TAZMİNATIN ZENGİNLEŞME ARACI OLAMAYACAĞI, ZARARA UYGUN OLMASI GEREKTİĞİNE İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

Esas: 2016/8519
Karar: 2017/566
Karar Tarihi: 06.02.2017

TAPU İPTALİ VE TESCİL DAVASI – KADASTRO SONRASI ZİLYETLİĞE DAYALI – ON YILLIK HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRENİN UYGULANMAYACAĞI – MAHKEMECE İŞİN ESASINA GİRİLEREK TARAFLARIN DELİLLERİ TOPLANIP SONUCUNA GÖRE BİR KARAR VERİLMESİ GEREĞİ

ÖZET: Dava kadastro sonrası zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. Bu tür davalarda on yıllık hak düşürücü süre uygulanmaz. Hal böyle olunca; mahkemece işin esasına girilerek tarafların delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

(3402 S. K. m. 12)

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu … Köyü çalışma alanında bulunan 215 parsel sayılı 31980 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla … Köyü Tüzel Kişiliği adına 04.08.1952 tarihinde tespit ve tescil edilmiş, 16.02.1995 tarihli imar uygulaması sonucu parsellere ayrılarak dava konusu kısım 1997 ada 1 parsel numarası ile 741 metrekare yüzölçümlü olarak mera vasfı ile … Köyü Tüzel Kişiliği adına yapılan tescil 13.02.2006 yılında arsa vasfı ile Hazine adına devredilmiştir. Davacı …, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacı … tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Çekişmeli taşınmazın ilk tespiti 452 parsel olarak mera niteliği ile yapılmış, tespit 04.08.1952 tarihinde kesinleşmiş, 1996 yılında kesinleşen imar uygulaması neticesinde dava ve temyize konu 1997 ada 1 parsel sayılı taşınmaz oluşmuş, 2006 yılında yapılan devir neticesinde taşınmaz arsa vasfı ile Hazine adına tescil edilmiştir. Davacı …, dava ve temyiz dilekçelerinde taşınmaza 1958 yılından beri zilyet olduğunu belirtmiş olup, bu hali ile dava kadastro sonrası zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. Bu tür davalarda 3402 sayılı Yasa’nın 12/3. maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaz. Hal böyle olunca; mahkemece işin esasına girilerek tarafların delilleri toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, davacının temyiz itirazları bu nedenle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, 06.02.2017 gününde karar verildi.

KADASTRO SONRASI ZİLYETLİĞE DAYANAN TAPU İPTALİ VE TESCİLİ DAVALARINDA 10 YILLIK HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRENİN UYGULANMAYACAĞINA İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

14.Hukuk Dairesi

Esas:  2013/1959

Karar: 2013/3752

Karar Tarihi: 14.03.2013

PAYIN İPTALİ VE TESCİLİ İSTEMİ – ÖNALIM HAKKI – DAVACININ PAYDAŞI OLDUĞU TAŞINMAZDAKİ BİR KISIM PAYIN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE SATILMASI – İŞİN ESASININ İNCELENEREK SONUCUNA GÖRE KARAR VERİLMESİ – DAVANIN REDDİNİN İSABETSİZ OLUŞU

ÖZET: Dava, önalım hakkı nedeniyle payın iptali ve tescili istemine ilişkindir. Davacı paydaşı olduğu taşınmazdaki bir kısım payın 3. kişiye satılması üzerine yasal sürede önalım hakkını kullandığından mahkemece işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın reddi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

(4721 S. K. m. 732, 734)

Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 01.04.2011 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 11.12.2012 günlü hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Karar: Dava, önalım hakkı nedeniyle payın iptali ve tescili istemine ilişkindir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Dava konusu payın bulunduğu 813 ada 1 parsel sayılı taşınmazda davacı F. K. 14.01.2011 tarihinde 1/3 payı intikal suretiyle iktisap ederek paydaş olmuş, daha sonra diğer paydaş F. G.’in 1/3 payını 25.01.2011 tarihinde satın almış ve 28.01.2011 tarihinde tekrar F.’e satmıştır. F. G.’in bu payı 28.03.2011 tarihinde davalı H. K.’a satması üzerine 01.04.2011 tarihinde yasal önalım hakkını kullanmıştır. Türk Medeni Kanununun 732. maddesi uyarınca paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen 3. kişiye satması halinde diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler. Yine TMK’nun 734/1 madde hükmüne göre de önalım hakkı alıcıya karşı dava açılarak kullanılır. Davacı paydaşı olduğu taşınmazdaki bir kısım payın 3. kişiye satılması üzerine yasal sürede önalım hakkını kullandığından mahkemece işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 14.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

HİSSEDAR OLUNAN TAŞINMAZDA Kİ HİSSEDARLARDAN BİRİNİN PAYINI ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE DEVRETMESİ NEDENİYLE AÇILACAK ŞUFA DAVASINA İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

ÇEKTEN KAYNAKLANAN MENFİ TESPİT VE İSTİRDAT TALEBİ ( Davacının Talebinin Bir Miktar Paranın Ödenmesi Alacak veya Tazminat Değil Kıymetli Evrak Olarak Çeki Haksız Olarak Elinde Bulundurduğu İddia Edilen Hamilden Çekin İadesi Olduğundan TTK’nin 792. Maddesi Kapsamında Açılan Çek İstirdadı Davasında Arabulucuya Başvurmanın Dava Şartı Olmadığı – Bu İtibarla İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin Çek İstirdadı Davasında Arabulucuya Başvurulmasının Dava Şartı Olduğu Yönündeki Değerlendirmelerinin Hatalı Olduğu )

ARABULUCUYA BAŞVURMA ŞARTI ( Çekten Kaynaklanan Menfi Tespit ve İstirdat Talebi – Davacının Talebinin Bir Miktar Paranın Ödenmesi Alacak veya Tazminat Değil Kıymetli Evrak Olarak Çeki Haksız Olarak Elinde Bulundurduğu İddia Edilen Hamilden Çekin İadesi Olduğundan TTK’nin 792. Maddesi Kapsamında Açılan Çek İstirdadı Davasında Arabulucuya Başvurmanın Dava Şartı Olmadığı/İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin Çek İstirdadı Davasında Arabulucuya Başvurulmasının Dava Şartı Olduğu Yönündeki Değerlendirmelerinin Hatalı Olduğu )

ÇEK İSTİRDADININ ARABULUCULUĞA TABİ OLMAMASI ( Menfi Tespit Davasında Dava Konusunun Bir Miktar Alacağa İlişkin Olduğunun Açık Olduğu – 7155 Sayılı Kanun’un 20. Maddesiyle TTK’nin 5. Maddesine Eklenen 5/A Maddesi Kapsamında Menfi Tespit Davasında Arabulucuya Başvurmak Dava Şartı ise de Arabuluculuk Dava Şartına Tâbi Olmayan Çek İstirdadı Davası ile Birlikte Açıldığından Eldeki Davada Menfi Tespit Talebi de Arabuluculuk Dava Şartına Tâbi Olmayacağı/Mahkemece İşin Esasına Girilip Bir Karar Verilmesi Gerektiğinden Kararın Bozulması Gerektiği )

6102/m. 5/A, 792

6100/m. 115

ÖZET : Dava, menfi tespit ve çek istirdadı taleplerine ilişkindir. Açılan davada davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Bu itibarla TTK’nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. Bu itibarla ilk derece mahkemesinin ve bölge adliye mahkemesinin çek istirdadı davasında arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu yönündeki değerlendirmeleri hatalıdır.

Mahkeme menfi tespit davasında davacının borçlu olup olmadığının tespiti ile birlikte davalının da alacaklı olup olmadığının tespitini yapacaktır. Şu halde menfi tespit davasında dava konusunun bir miktar alacağa ilişkin olduğu açık olup 7155 Sayılı Kanun’un 20. maddesiyle TTK’nin 5. maddesine eklenen 5/A maddesi kapsamında menfi tespit davasında arabulucuya başvurmak dava şartı ise de arabuluculuk dava şartına tâbi olmayan çek istirdadı davası ile birlikte açıldığından eldeki davada menfi tespit talebi de arabuluculuk dava şartına tâbi olmayacaktır. Mahkemece işin esasına girilip bir karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 14/01/2019 tarih ve 2019/4 E- 2019/27 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nce verilen 06/05/2019 tarih ve 2019/620 E- 2019/281 K. sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, keşidecisi …Plastik İnşaat Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti, çek numarası … , çek seri nosu UE 0327720 nolu, … bank Cumhuriyet Şubesi’ne ait çekin davacı tarafından kaybedildiğini, kaybolan çekle ilgili çek iptali davası açıldığını ve mahkemece ihtiyati tedbir olarak ödemeden yasaklama kararı verildiğini, davalının müvekkili davacının elinden rızası dışında çıkan davaya konu çeki kötüniyetli olarak elinde bulundurduğunu, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek çekin istirdatına ve davacının meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun ve müvekkili ile çeki arasındaki ticari ilişkiden dolayı aldığı keşidecinin söz konusu çekte lehtar davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, çekin davacı tarafından borca karşılık davalıya ciro edilerek verildiğini, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, davanın 7155 Sayılı Kanun’un 20. maddesiyle 6102 Sayılı TTK’nın 5. maddesine eklenen 5/A maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra açıldığı, bu maddeye göre çek istirdadına ilişkin eldeki davada arabulucuya müracaat edilmesinin dava şartı olduğu, bu husus yerine getirilmeden dava açıldığı gerekçesiyle HMK’nın 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nce, çek istirdadı davasının aynı zamanda bir alacak davası olduğu, TTK’nın 797. maddesine göre talepte bulunulması nedeniyle mutlak ticari dava olduğu, bu nedenle TTK’nın 5/A maddesi gereğince arabulucuya müracaat edilmeden dava açılmasının mümkün olmadığı, menfi tespit davaları yönünden arabulucuya müracaat edilip edilmeyeceği hususu uygulamada tartışmalı olmakla birlikte menfi tespit davasında, davalının alacak iddiası bulunduğundan arabulucuya tabii olması gerektiği, menfi tespit davası devam ederken borç tahsil edildiğinde davanın re’sen istirdat davasına dönüştüğü, bu sebeple menfi tespit davasının bir alacak iddiasını da içerdiği, aksi takdirde re’sen istirdat davasına dönen menfi tespit davasında yargılamanın ortasında arabulucuya gidilmesine karar verilmesi sonucunu doğacağı, bunun usul ekonomisine de uygun düşmeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı ve dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece dava türü itibarıyla arabulucuya müracaat edilmesinin dava şartı olduğu gerekçesiyle HMK’nin 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davanın 7155 Sayılı Kanun’un 20. maddesiyle TTK’nın 5. maddesine eklenen 5/A maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra açıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Bahse konu maddeye göre TTK’nin 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Eldeki davada uyuşmazlık, TTK’nin 792. maddesine göre açılan çek istirdadı davasında ve menfi tespit davasında arabulucuya başvurmanın dava şartı olup olmadığı hususunda toplanmaktadır. TTK’nin 792. maddesi “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” şeklindedir. Anılan madde hükmüne göre açılan davada davacının talebi, bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değil kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin iadesidir. Bu itibarla TTK’nin 792. maddesi kapsamında açılan çek istirdadı davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. Bu itibarla ilk derece mahkemesinin ve bölge adliye mahkemesinin çek istirdadı davasında arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu yönündeki değerlendirmeleri yerinde değildir.

Davada diğer talep olan davacının çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti talebinin yani menfi tespit davasının arabuluculuk dava şartına tabi olup olmadığı hususuna gelince, menfi tespit davasında davacı, davalıya borçlu olmadığının tespitini istemekte, buna karşın davalı taraf davacının borçlu olduğunu savunmaktadır. Netice itibarıyla mahkeme menfi tespit davasında davacının borçlu olup olmadığının tespiti ile birlikte davalının da alacaklı olup olmadığının tespitini yapacaktır. Şu halde menfi tespit davasında dava konusunun bir miktar alacağa ilişkin olduğu açık olup 7155 Sayılı Kanun’un 20. maddesiyle TTK’nin 5. maddesine eklenen 5/A maddesi kapsamında menfi tespit davasında arabulucuya başvurmak dava şartı ise de arabuluculuk dava şartına tâbi olmayan çek istirdadı davası ile birlikte açıldığından eldeki davada menfi tespit talebi de arabuluculuk dava şartına tâbi olmayacaktır.

Bu durumda mahkemece işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.02.2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

ÇEK İSTİRDATI DAVASININ DAVA ŞARTI ZORUNLU ARABULUCULUĞA TABİ OLMAMASI VE BU DAVA İLE BİRLİKTE TALEP EDİLEN MENFİ TESPİT DAVASININ DA DAVA ŞARTI ZORUNLU ARABULUCULUĞA TABİ OLMAYACAĞINA İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

18.Hukuk Dairesi

Esas:  2012/610

Karar: 2012/1284

Karar Tarihi: 13.02.2012

ÖZET: Somut olayda dava konusu edilen klimanın ortak yer niteliğindeki balkon demirinin dışına monte edilmiş olduğu anlaşıldığından bu eylemin Yargıtay’ın yukarıda sözü edilen yerleşik uygulamasına ve Kat Mülkiyeti Yasası’nın 19. maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık oluşturduğu gözetilerek dava konusu cihazın bulunduğu yerden kaldırılmasına hükmedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddi doğru görülmemiştir.

(634 S. K. m. 19)

Dava ve Karar: Dava dilekçesinde, ortak yere takılan klimanın kaldırılması istenilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava konusu anataşınmazın ortak alanı olan balkon demirlerinin dışına davalı tarafça monte edilmiş olan bir adet klimanın kaldırılarak eski hale getirilmesini istemiş, mahkemece klimanın duvarda değil balkonda olduğu ve rahatsızlık vermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre, anataşınmazın projesinde yer almamış olsa bile kat maliklerinin klima cihazını kendi bağımsız bölümünün pencere ve balkonuna konulmasına komşularını rahatsız etmemek koşuluyla izin verilmekte ise de, somut olayda dava konusu edilen klimanın ortak yer niteliğindeki balkon demirinin dışına monte edilmiş olduğu anlaşıldığından bu eylemin Yargıtay’ın yukarıda sözü edilen yerleşik uygulamasına ve Kat Mülkiyeti Yasası’nın 19. maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık oluşturduğu gözetilerek dava konusu cihazın bulunduğu yerden kaldırılmasına hükmedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddi doğru görülmemiştir.

Sonuç: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine,  13.02.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)

Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı

BİNALARIN ORTAK ALANLARININ DIŞ ESTETİĞE VE BİNA BÜTÜNLÜĞÜNE AYKIRI ŞEKİLDE DEĞİŞTİRİLEMEYECEĞİNE İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

ENERJİ NAKİL HATTINDAN KAYNAKLANAN YANGINLAR NEDENİYLE ARAZİLERDE, AĞAÇLARA İLİŞKİN OLUŞACAK ZARARLARIN HESAPLANMA YÖNTEMİNE İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

-K A R A R-

Davacı vekili davalı **’nın müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırma amacı ile kendisine ait taşınmazı diğer davalıya sattığını öne sürerek yapılan tasarrufun iptalini talep etmiştir. 
Davalı ** davanın reddini savunmuş, diğer davalı cevap vermemiştir. 
Mahkemece aciz belgesi ibraz edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı ** vekili tarafından temyiz edilmiştir. 
Dava, İİK.nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkin olup, bu tür davaları elinde kat’i (İİK.nun 143.md) yada geçici (İİK.nun 105.md) aciz belgesi bulunan alacaklılar tarafından açılabilir.Bu husus davanın görülebilme koşulu olup mahkemece re’sen (kendiliğinden) gözönüne alınması gerekir.Aciz belgesinin dava açılmadan dava açıldıktan sonra veya temyiz aşamasında ve hatta hükmün Yargıtay’ca onanmasından veya bozulmasından sonra bile sunulma olanağı vardır.Somut olayda borçlu davalının adresinde 31.03.2010 ve 03.06.2010 tarihlerinde yapılan hacizler sırasında tutulan tutanaklardan borçlunun borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmadığı, borçluya ait olup haciz konulan taşınmazların bilirkişiler tarafından belirlenen değerlerine göre borcu karşılamayacakları anlaşılmaktadır. Bu durumda borçlunun aciz halinin kabulü ile dava şartının gerçekleştiği düşünülerek işin esasına girilmesi, tarafların delillerinin toplanması ondan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere davanın reddine karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır. 

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı ** vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalı **’ya geri verilmesine 27.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi. 

TASARRUFUN İPTALİ DAVALARINDA , DAVA ŞARTI OLAN ACİZ VESİKASININ NE ZAMAN SUNULACAĞINA İLİŞKİN EMSAL YARGITAY KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.

NÜFUSTA KAYDI OLMAYAN KİŞİLERİN MİRASÇILARININ, MİRAS HAKLARINI KULLANABİLMELERİ AMACIYLA MURİSİN NÜFUS KÜTÜĞÜNE KAYIT İŞLEMLERİ İÇİN EMSAL YARGITAY HGK KARARI yazısı ilk önce Avukat Eray KARATAŞ üzerinde ortaya çıktı.